ಮಹಾ ಶಿವರಾತ್ರಿಯು ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದ ಅತ್ಯಂತ ಪವಿತ್ರವಾದ ಹಬ್ಬಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು. ಈ ಹಬ್ಬವನ್ನು ಆಚರಿಸಲು ಪುರಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಹಲವು ಆಸಕ್ತಿದಾಯಕ ಕಾರಣಗಳಿವೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾದವುಗಳೆಂದರೆ:
1. ಶಿವ ಮತ್ತು ಪಾರ್ವತಿಯ ವಿವಾಹ ಮಹೋತ್ಸವ
ಅತಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಜನರು ನಂಬುವ ಕಾರಣವೆಂದರೆ, ಈ ದಿನದಂದು ಶಿವ ಮತ್ತು ಪಾರ್ವತಿ ದೇವಿಯ ವಿವಾಹ ನೆರವೇರಿತು ಎಂಬುದು. ಈ ಪವಿತ್ರ ಮಿಲನದ ನೆನಪಿಗಾಗಿ ಶಿವರಾತ್ರಿಯನ್ನು ಸಂಭ್ರಮದಿಂದ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
2. ಶಿವನು ಲಿಂಗರೂಪಿಯಾಗಿ ಅವತರಿಸಿದ ದಿನ
ಪುರಾಣಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಬ್ರಹ್ಮ ಮತ್ತು ವಿಷ್ಣುವಿನ ನಡುವೆ 'ಯಾರು ಶ್ರೇಷ್ಠ?' ಎಂಬ ವಿವಾದ ಉಂಟಾದಾಗ, ಶಿವನು ಅವರ ಅಹಂಕಾರವನ್ನು ಹೋಗಲಾಡಿಸಲು ಒಂದು ದೈತ್ಯ ಜ್ಯೋತಿರ್ಲಿಂಗದ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾದ ದಿನ ಇದಾಗಿದೆ.
3. ಲೋಕ ರಕ್ಷಕ 'ನೀಲಕಂಠ'
ಸಮುದ್ರ ಮಂಥನದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಇಡೀ ಜಗತ್ತನ್ನೇ ಸುಟ್ಟುಹಾಕಬಲ್ಲ 'ಹಾಲಾಹಲ' ವಿಷವು ಹೊರಬರುತ್ತದೆ. ಆಗ ಲೋಕವನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲು ಶಿವನು ಆ ವಿಷವನ್ನು ತಾನೇ ಕುಡಿದು ತನ್ನ ಕುತ್ತಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಆ ವಿಷದ ತಾಪವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ಶಿವನು ಇಡೀ ರಾತ್ರಿ ಜಾಗರಣೆ ಮಾಡಿದನೆಂಬ ನಂಬಿಕೆಯಿದೆ.
4. ಶಿವನ ಆನಂದ ತಾಂಡವ
ಸೃಷ್ಟಿ, ಸ್ಥಿತಿ ಮತ್ತು ಲಯಗಳ ಸಂಕೇತವಾಗಿ ಶಿವನು ಈ ರಾತ್ರಿಯಂದು 'ಆನಂದ ತಾಂಡವ' ನೃತ್ಯವನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾನೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಶಿವರಾತ್ರಿಯ ಆಚರಣೆಯ ಕ್ರಮಗಳು:
ಈ ದಿನದಂದು ಭಕ್ತರು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಮೂರು ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಪಾಲಿಸುತ್ತಾರೆ:
ಉಪವಾಸ: ಇಡೀ ದಿನ ಆಹಾರ ಸೇವಿಸದೆ ದೈಹಿಕ ಮತ್ತು ಮಾನಸಿಕ ಶುದ್ಧತೆ ಕಾಪಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು.
ಜಾಗರಣೆ: ರಾತ್ರಿಯಿಡೀ ನಿದ್ದೆ ಮಾಡದೆ ಶಿವನ ಧ್ಯಾನ, ಭಜನೆ ಅಥವಾ ಮಂತ್ರ ಪಠಣ (ಓಂ ನಮಃ ಶಿವಾಯ) ಮಾಡುವುದು.
ಅಭಿಷೇಕ: ಶಿವಲಿಂಗಕ್ಕೆ ಹಾಲು, ನೀರು, ಜೇನುತುಪ್ಪ ಮತ್ತು ಬಿಲ್ವಪತ್ರೆಯಿಂದ ಪೂಜೆ ಸಲ್ಲಿಸುವುದು.
ಒಂದು ವಿಶೇಷ ಮಾತು: ವೈಜ್ಞಾನಿಕವಾಗಿ ನೋಡಿದರೆ, ಈ ದಿನದಂದು ಭೂಮಿಯ ಉತ್ತರ ಗೋಳಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ಮನುಷ್ಯನ ಬೆನ್ನುಮೂಳೆಯು ನೈಸರ್ಗಿಕವಾಗಿ ನೇರವಾಗಿರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಶಕ್ತಿಯು ಮೇಲ್ಮುಖವಾಗಿ ಚಲಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅದಕ್ಕಾಗಿಯೇ ಜಾಗರಣೆ ಮಾಡುವುದಕ್ಕೆ ಅಷ್ಟು ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ ಇದೆ.
